Registratie

Week 9

Week 8

Deze week was er een toonmoment:

Week 7

Deze week werd aan enkele studenten gevraagd om te vertellen waarmee ze bezig zijn in hun onderzoek:

Week  6

In week 5 trokken we naar het Ardense Limerlé op uitnodiging van beeldend kunstenaar Rudy J. Luijters. A.d.h.v. een diapresentatie in zijn atelier stelde hij ons zowel eigen als

referentieprojecten van anderen voor met het oog op ons onderzoeksonderwerp.

Tijdens de studentenperiode van Luijters, maakte de kunstwereld turbulente omwentelingen mee. Er trad een duidelijke verbreding op binnen de cultuurbetekenis van kunst. Zo stak de Duitse kunstenaar Joseph Beuys, Andy Warhol voorbij als ‘s werelds best betaalde kunstenaar. Beuys maakte tekeningen, plastische objecten, sculpturen en installaties. Echt bekend werd hij met zijn performances en Fluxusconcerten (= kunstmanifestaties waarbij de grenzen tussen beeldende kunst en muziek opgeheven werden). Beuys was medeoprichter van en stelde zich kandidaat voor de ecologische partij ‘Die Grünen.

De Arte Povera kende gelijktijdig zijn intrede. Deze term beschrijft het werk van een aantal jonge kunstenaars die installaties maakten met eenvoudige materialen. Het was een invloedrijke kunststroming met raakvlakken aan de internationale fenomenen zoals de land art en de conceptuele kunst. Door het kunstwerk als ‘product’ te miskennen, ontstonden kortstondige creaties in vergankelijke materialen en op tijdelijke plaatsen.

Kunstenaar zijn betekende meer dan het maken van objecten. Het was een manier om in de wereld te staan, de dingen te doen die je moet doen. Hierbij vertelde Luijters ons over zijn vroege werk dat bestond uit de registratie van de oogst uit zijn eigen moestuin. Dit deed hij a.h.v. het veelvuldig maken van aquarellen. Deze manier van inventariseren dwong hem ertoe beter te kijken naar het landschap en op elk detail in te zoomen. Hij vestigt de aandacht op iets dat er al is.

Met het oog op onze opdracht rond het evoceren van herinneringen toonde Luijters ons een project vanop een plein in het Duitse Saarbrücken. Het kwam tot stand vanuit de herinnering aan 2.146 joodse begraafplaatsen die hebben bestaan op Duitse grond tot 1933. In eerste instantie werd het kunstwerk uitgevoerd zonder toestemming, in het geheim en illegaal. De stenen van het plein voor het stadspaleis werden ’s nachts verwijderd en vervangen door kasseien waarin de namen van de verdwenen begraafplaatsen gegraveerd stonden. Dit initiatief werd genomen door de kunstdocent Jochen Gerz in samenwerking met de studenten van de Hogeschool voor Beeldende Kunst van Saarbrücken. Alle stenen werden geplaatst met de gegraveerde kant onderaan, waardoor de inscriptie niet zichtbaar is. De openbare ruimte geraakt zodanig verzadigd dat men besloot iets onzichtbaar toe te voegen. Op deze manier verkreeg men een zeer krachtig opgeladen ruimte. Vorm en inhoud vertellen eenzelfde verhaal. Gedurende de voltooiing van het project werd het als kunstwerk goedgekeurd. Het originele Kasteelplein voor het Parlement werd omgedoopt tot het Plein van het onzichtbare Monument (Platz des unsichtbaren Mahnmals).

Vervolgens kregen we beelden te zien van de AUE Paviljoenen van de Documenta tentoonstelling van 1992. Documenta is sinds 1955 de belangrijkste tentoonstelling van actuele beeldende kunst in Europa. Deze tentoonstelling vindt eens in de vijf jaar plaats in Kassel (Duitsland). De tentoonstelling duurt precies honderd dagen en strekt zich meestal uit over de hele stad. De Aue Paviljoens zijn in opdracht van Jan Hoet ontworpen door de Belgische architecten Robbrecht en Daem. Later is het paviljoenencomplex naar Almere-Stad (Nederland) verplaatst. Het architectenduo wilde een gebouw met een transportmetafoor: het beeld van de stilstaande metrostellen in een romantisch Duits landschap. Het had iets onwezenlijks. Ze wilden aangeven dat er geen gevestigde plaats voor de kunst meer is, dat de kunst onthecht is. Ze moesten in Kassel bouwen in een geklasseerde tuin waar ze geen funderingen mochten maken. Dat gaf een zekere lichtheid aan het gebouw. De kunstenaars die er tijdens de Documenta IX in Kassel hebben tentoongesteld – en later in Almere – komen met voorstellen voor installaties die voordien vooral waren voorbehouden aan de kraakpanden van kunstenaarsinitiatieven of aan de eigen atelierruimte.

Het volgende onderwerp dat Luijters ons aanreikte, betrof de opkomst van het ‘nieuwe’ land. Hiermee bedoelde hij het door de mens gemaakt land, waarin alles mathematisch, vanuit een sociaal-economisch plan ingericht is. Het is een technisch doordacht landschap. Er is geen plaats voor het persoonlijke, onbepaalde, irreguliere, niet-economische opbrengende. In zijn werk spitst Luijters zich toe op landschapsingrepen die puur functioneel, zonder enige esthetische overweging tot stand gekomen zijn. Vragen over de vorming en ouderdom van het landschap houden hem bezig. Hij onderzoekt dit domein door het in kaart  brengen van de vele schuurtjes die je vaak in een rurale omgeving treft, zoals een schapenstal, hooischuur, varkensstal of onderdak voor karren en wagens. Deze bouwsels zijn zonder architect tot stand gekomen. Geen enkele esthetische overweging heeft hierin een rol in gespeeld. Deze hokjes zorgen voor een schaalgevoel in het landschap. Luijters heeft een serie schaalmodellen (1:10) van deze ongetekende rurale architectuur gemaakt. Hij toont aan dat deze kleine constructies een vanzelfsprekende schoonheid bevatten, door hun goede functionering. Wat de boer hier maakt, klopt. Het is een eerbetoon aan de architectloze bouwkunst.

Tot slot werd er een beeld uit een getijdeboek geprojecteerd. Dit was één van de eerste bronnen waarin elementen zoals rook uit de schouw, condens wanneer een persoon spreekt werden vastgelegd. Het gaat over dagdagelijkse observaties. Eindelijk wordt de wereld niet meer volledig geïdealiseerd.

13 maart 2012

Week  5

Deze week werd geregistreerd waarmee de studenten individueel mee bezig zijn.

Week  4

‘HERINNERING EN VERBEELDING’

Op dinsdag 28 februari 2012 hadden we Jo Van Den Berghe te gast in ons atelier. Hij kwam vertellen over zijn doctoraatsonderzoek met centraal onderwerp ‘herinneringen en verbeelding’.

 

 De lezing begon met een beschrijving van één van zijn mysterieuze dromen ‘Question Mark’. Hij nam ons mee op ontdekkingstocht doorheen de ruimtes. Om goed te kunnen volgen spoorde hij ons aan de ruimtes te gaan tekenen. De relaties tussen en de opeenvolgingen van de ruimtes speelden hierbij een grote rol. Er waren vier verschillende kamers met elk hun eigenschappen. De vijfde kamer was de kamer van de ziel. Om de overgang te maken van zijn droom naar eigen werk toonde hij ons twee voorbeelden uit het werk van Peter Zumthor. Namelijk het Kolumba museum in Keulen en het thermencomplex Therme Valse in Zwitserland. Hij verwees in de grondplannen naar de zwarte vlekken die tot je verbeelding spreken.

Was?, dit was de titel van de lezing. Als de architect het over herinneringen heeft, vraagt hij zich af of ze tot het verleden behoren of tot de toekomst, wanneer het gereconstrueerd wordt. Het vraagteken is even belangrijk als het woord zelf. Verder heeft hij het ook over de imaginaire stad, wat staat voor het stadje waar hij vandaan kwam. Op basis van zijn herinnering maakte hij een maquette. Het verplichtte hem correct te gaan werken want door middel van tekeningen, schetsen kan je gemakkelijk fouten verdoezelen. Een volgende stap in zijn onderzoek draait om de herinneringen van het huis aan zijn grootouders. Hij probeerde het huis te reconstrueren aan de hand van tekeningen en maquettes. Hij pakte dit aan door zijn ontdekkingstochten als kind in kaart te brengen. De verbeelding die hij toen had kwam naar boven. Na het vertellen van al deze dingen concludeerde hij dat zijn herinneringen/ervaringen later hebben meegespeeld in zijn ontwerpen. Droom en verbeelding hebben  een belangrijke waarde voor hem. Als afsluiter werden ons recente ontwerpopdrachten getoond waar zijn herinneringen ‘centraal’ staan.

                                                                                                                                            Maart 2012

Tekst Jo Van Den Berghe

Na de lezing werd er gevraagd om iets neer te schrijven wat ons bijgebleven was.                                                                                                                                

week 3

We hebben alle projecten die de verschillende groepjes aan ons voorgesteld en uitgelegd hebben, onderverdeeld in 3thema’s: tekening, materiaal en tafereel. In het raster wordt elk thema vertegenwoordigd door een willekeurig kleur. Materiaal: rood, tekening: geel en tafereel: blauw.

Deze 3 thema’s zijn gebaseerd op de manieren waarop kunstenaar/architecten/… hun herinneringen toonbaar en leesbaar maken voor de toeschouwer. Deze thema’s zijn dus gebaseerd op het medium of de manier waarop iets getoond wordt.

1) Tekening: Verschillende kunstenaars kiezen voor het medium tekening, waaronder ook schilderen hoort.

2) Materiaal: Anderen kiezen voor een specifiek materiaal, enerzijds omdat dat materiaal tot de kern behoort van hun herinnering, dus reconstrueren ze hun herinnering in dit specifieke materiaal. Anderzijds omdat een bepaald materiaal de emotie van hun herinnering uitdrukt, kiezen ze voor een specifiek materiaal.

3) Tafereel: Met objecten reconstrueren ze een interieur, maken ze een tafereel om zo het beeld dat ze in hun hoofd hebben na te bootsen/reconstrueren en de emoties van hun herinnering terug op te roepen.

Conclusie: De maker kiest voor een medium (tekening, materiaal, tafereel) om het beeld van zijn herinnering weer te geven. Dat beeld is nooit identiek aan het beeld dat enkel de kunstenaar heeft over zijn herinnering. Het gereconstrueerde beeld is dus nooit volmaakt, af. Omdat door het medium dat de kunstenaar kiest, het beeld nooit volledig af is, herkent de bezoeker/toeschouwer zich in het beeld. Door die onvolmaaktheid is er ruimte voor interpretatie, begrijpen.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s