Els Houttequiet

Huiselijke bevreemding

Mijn ontwerp ontstaat vanuit een kinderlijke herinnering die zich afspeelt in het autobedrijf van mijn ouders, dat in de jaren 50 gebouwd werd. Hierbij bevind ik mij in een keuken op de eerste verdieping van het gebouw, waar ik na schooltijd vaak zit, omdat mijn ouders dan nog aan het werk zijn. Beneden is iedereen druk in de weer, maar boven is het rustig en komt er zelden iemand. Maar de keuken is te klein om te spelen, en ik wil zien wat er verder nog te ontdekken valt.  Van zodra ik de deur van de keuken open doe kom ik terecht in een donkere, langgerekte ruimte. Een stil magazijn vol met auto-onderdelen ingepakt in bruin papier.  Er valt weinig  daglicht binnen en op het einde is er geen uitweg.

(Sibron Garage te Sint-Niklaas, in jaren ’60)

In deze herinnering wordt het standaard patroon van huiselijkheid plots doorbroken. Voor een kind van vijf werkt zoiets erg bevreemdend, je verwacht niet dat er zich achter de keukendeur een donker, griezelig magazijn bevindt. Wat anders altijd zo vanzelfsprekend lijkt, en volgens een bepaald schema verloopt, gaat nu plots doorbroken worden. Het is een confrontatie tussen de huiselijkheid van de keuken en het industriële van de autogarage.

(Clinch tussen het huiselijke van het appartement en het industriële van de garage)

Achteraf ontdek ik de reden van deze rare opeenvolging van ruimtes. Tot in de jaren 80 was de magazijnruimte namelijk deel van een appartement boven het bedrijf, waar mijn grootouders woonden. Mijn vader heeft een groot deel van zijn jeugd in deze ruimte doorgebracht. Vanwege plaatsgebrek werd de woning grotendeels afgebroken, ramen werden toe gemetst, muren werden uitgebroken en het magazijn ontstond. Wat voordien een plaats was van gezelligheid en warmte, wordt nu een ruimte van angst en koude. Er is dus een groot verschil in sferen tussen hoe mijn vader als kind de ruimte ervoer en hoe ik zelf als kind de ruimte ervoer.

(Grondplan magazijn en keuken)

De vraag is wat de confrontatie met zo’n bevreemdende wereld doet met de geest van een kind? Kan het kind hierdoor vervormen? Zoals Mowgli die bij de wolven opgroeit. Of kan het de droomwereld van het kind beïnvloeden? Zoals Alice die in haar eigen wonderen wereld terecht komt.

Via mijn ontwerp wil ik kritiek geven op onze hedendaagse maatschappij die een enorme druk legt op een kind. Al van jongs af aan worden we in een bepaald patroon gepusht, en worden er bepaalde eisen en verwachtingen gesteld.  Dit gebeurt soms in zulke sterke mate dat het zorgt voor een vervorming van het kind en zijn denk- en droomwereld. Het gevaar schuilt erin dat deze kinderen zelf de touwtjes in handen gaan nemen, en daar waar eerst de maatschappij het gevaar vormde, gaat nu het kind zelf een gevaar worden.

Juist hier gaat mijn ontwerp verder op in, ik probeer een absurd toekomstbeeld te vormen dat zich afspeelt in de magazijnruimte die voordien een appartement was. Hierbij tracht ik te verwijzen naar de industrialisatie die zijn hoogtepunt kende terzelfder tijd dat de autogarage gebouwd werd. In mijn vervreemd toekomstbeeld worden kinderen aan de lopende band geproduceerd als poppen. De kinderen die rondlopen in de ruimte hebben hoofden als auto-onderdelen, ze denken en bewegen in dezelfde lijn, als machines. Alles is gemaakt van hergebruikte materialen en objecten. Het hele beeld toont een clinch tussen het huiselijke en het machinale.

 

In mijn ontwerp vertrek ik vanuit een huiselijke, liefelijke keukenruimte. Hierbij is alles crème rozig gekleurd, een tint die afgeleid is van de liefelijke poppen met rozige huid en blozende wangetjes. Uit deze typische keukenruimte vertrekt een lopende bandsysteem, dat geleidelijk aan de weg toont richting het vervreemde deel van het ontwerp. Via de lopende band komt de toeschouwer terecht in een totaal andere wereld. Letterlijk is de schil van deze wereld gemaakt van de uitlaat van een auto, de vloer is gegoten in witgekleurde epoxyhars. Deze twee materialen zorgen voor een erg strak en clean uitzicht, dat toch een industrieel karakter heeft. Het interieur van de ruimte is erg sober, en bestaat uit de lopende band die doorloopt naar het andere eind. Aan de lopende band staan gemechaniseerd kinderen te werken, hun arbeid bestaat erin om identieke menselijke lichamen te maken. Zij werken als machines aan een menselijk ideaal. Deze ruimte kan dus gezien worden als een fabriek die op een industriële manier een soort van mensbeeld gaat produceren.

(Beelden maquette)

Op het einde van de ruimte gaat de lopende band naar een einde toe, hier vallen alle geproduceerde stukken zoals een hoop afval op een grote berg. Dit maakt duidelijk dat alles wat we gaan massa-produceren op het einde toch ook vergankelijk blijkt te zijn en op een afvalberg belandt. Vanaf het moment er iets aan de lopende band geproduceerd wordt, gaat dit de waarde van het object doen dalen, en gaan mensen er minder zorgvuldig mee omspringen.

De wereld die ik hier heb proberen creëren is mijn antwoord op de vraag wat er gebeurt met een kind dat in een bevreemde situatie terecht komt. Deze wereld is ontstaan vanuit een algemeen beeld dat opgedrongen wordt bij kinderen, een beeld waarbij iedereen gevormd wordt naar hetzelfde identieke perfecte lichaam en dezelfde geest. Maar in mijn ontwerp hebben de kinderen het overgenomen, ze zijn een soort van monsters geworden die het heft zelf in handen genomen hebben. Ik heb mijn fantasie de vrije loop laten gaan en erg in extremen gewerkt. Ik geloof dat op die manier het ontwerp ook een belichaming is van mijn eigen duistere bevreemdende droomwereld. Misschien wel een gevolg van de herinnering van waaruit ik vertrokken ben, waarbij ik zelf als kind in een bevreemdende situatie terecht kwam…

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s