Annelien Michels

RUIMTE & DISCIPLINE

Mijn herinneringen liggen in een gebouw waar ik op 9-jarige leeftijd op kamp ging. We gingen met de Christelijke Mutualiteit richting vakantiehuis ‘Del Huzo’ te Middelkerke. In deze opdracht deed ik een onderzoek naar de verhouding tussen ruimtes en het ‘disciplinaire gebruik’ er van.

De verblijfplaats kan je omschrijven als een collectief gebouw. Wanneer een grote groep mensen samen leeft, worden meestal afspraken gemaakt. Zo houdt de groep zich in dit gebouw aan specifieke richtlijnen en regels, opgelegd door de begeleidende monitoren. De specifieke herinnering aan dit kamp is steeds diezelfde route die we moesten volgen vanaf de ingang tot aan onze slaapkamer. Deze route startte in de overdekte hal op het gelijkvloers, het was een plaats waar we onze valiezen bij aankomst en vertrek konden plaatsen. Na het nemen van een gang kwamen we aan op de koer. De koer was een verbindingspunt tussen de trapkoker, de eetruimte en de burelen van de eigenaars. We zetten de route verder langs de trap en maakten een tussenstop bij de rode kamer. Deze ruimte had een zeer eigenaardige betekenis. De monitoren eisten dat we onze zanderige schoenen er uitdeden en deze vervingen door onze pantoffels zodat we zonder zand onze route konden verder zetten. Deze gebeurtenis was een regel maar tegelijkertijd ook een ritueel van het kamp. Terug op weg naar de slaapkamers met onze pantoffels aan, via de centrale trapkoker, gingen we enkele verdiepingen naar omhoog. We kwamen aan in de lange gang met als bestemming: onze slaapkamer. De route die we moesten nemen leek zo gecontroleerd door de monitoren, gestuurd door gangen en de steeds opnieuw de terugkerende trapkoker.  Het was een gebied waar je je aan regels moest houden. Eenmaal op de kamer, wanneer je uit de route stapte ontstond een ‘vrijer gevoel’.

Na het reconstrueren van de ruimte aan de hand van plannen en aquarel schilderijen, kwam ik tot de vaststelling dat de gangen een zeer grote rol spelen in dit verhaal. De gang stuurt je en je moet er van afwijken om een andere kamer of ruimte te betreden. De ruimtes hebben een zeer aparte plaats in het gebouw en worden door de gangen te veel afgescheiden van elkaar. De rituele rode ruimte is een scharnierpunt naar de andere ruimtes.


Collectieve gebouwen maken meestal gebruik van gangen, werken met een gestandaardiseerde, rechtlijnige indeling verbonden met een centrale trapkoker. Dit fenomeen wil ik doorbreken en stel me daarom de vraag hoe ik de ruimte zelf kan laten meewerken aan het disciplinaire gebruik van het gebouw. En dit zonder de specifieke gangen die los staan van de functionele ruimtes.

De ingreep op de reconstructie draait dus vooral om het uitschakelen van de gangen en op een andere manier de gebruiker te leiden door het gebouw zonder begeleiding van de monitoren. Ik heb een parcours samengesteld die je leidt door het volledige gebouw. In de inkom kan je kiezen uit 2 trappen.  De keuze zal bepaald worden, afhankelijk hoe je het gebouw betreedt. De omschakeling van het niveau waar het rituele gebeuren plaats vindt, is langzaam. Het is een soort panoramische wandeling met zicht op het groen uit de omgeving en het nabijliggende park. Maw de term ‘gang’ wordt geherinterpreteerd. Het staat niet meer los van het gebouw maar wordt geïntegreerd op verschillende manieren. Alsook de lagen in het gebouw worden weg gewerkt adhv doorzichten zodat de niveaus meer in contact staan met elkaar.


Referenties:

FOUCAULT Michel; Discipline, toezicht en straf, Groningen, Historische uitgeverij

LATOUR Bruno; Hoorcolleges – Publieke en private interieurs, Rajesh Heyninckx

MVRDV-architecten; Wozoco. Geraadpleegd, mei 2012.  http://www.mvrdv.nl/#/projects/466thenaturalneighborhood/015wozoco

IGARISHI; A Rubik’s Cube In the Fold. Geraadpleegd, mei 2012.
http://www.homindeco.com/architecture-design/a-rubiks-cube-in-the-fold/

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s